Pozostańmy w temacie wartości – jej tworzenia, przechwytywania i wyceniania wszystkiego dookoła, o czym pisze Marianna Mazzucato w książce „Wartość wszystkiego”. Przyjrzyjmy się branży farmaceutycznej i temu jak ona postrzega to, ile jest warte zdrowie i życie? Bo chyba większość ludzi wyczuwa tu spore nadużycia. I słusznie, bo to obok sektora finansowanego, najwięksi mistrzowie jeśli chodzi o przechwytywanie wartości.
Zawartość odcinka “Przechwytywanie wartości”
- Zwykle koncerty farmaceutyczne tłumacząc astronomiczne ceny ich produktów używając dwóch argumentów. Pierwszy – że wytworzenie leku jest bardzo drogie i ryzykowne. Drugi – że ich leki mają tak wielką wartość dla pacjentów i dla systemów opieki zdrowotnej.
- Wpierw warto zwrócić uwagę, że w przypadku leków trudno mówić o normalnie działającym rynku.
- Duża część dochodów firm farmaceutycznych pochodzi z wmawiania nam pewnych chorób.
- Wróćmy do argumentów. Pierwszy – wysoki koszt wynalezienia leku i dopuszczenia go do użycia. To prawda. Sęk w tym, że duża część badań nie jest finansowana przez firmy farmaceutyczne, ale ze środków publicznych. Firmy farmaceutyczne wydają znacznie więcej na marketing niż na badania podstawowe. Duża część budżetu, jak pisze Mazzucato, to wykupywanie akcji własnych, które ma podwyższyć ceny akcji w krótkim okresie i korzystnie wpłynąć na wynagrodzenia członków zarządu.
- Dziś przemysł farmaceutyczny w coraz większym stopniu skupia się na mniej ryzykownym etapie opracowania leków i na lekach stanowiących warianty produktów już istniejących.
- Drugi argument o tym, że leki są tak wiele warte dla pacjentów i systemów opieki zdrowotnej. Problem w tym, że badania pokazują, że nie ma żadnej korelacji między cenami leków (badano preparaty na niektóre nowotwory) a ich wartością obliczaną na podstawie korzystnych cech leku (np. wzrostu oczekiwanej długości życia pacjentów, skutków ubocznych).
- Nie chciałbym, żeby ktoś pomyślał, że jestem za nacjonalizacją firm farmaceutycznych, czy za tym, żeby uniemożliwić im osiąganie zysków. Wolałbym jednak, żeby ich wysokość nie była tak bardzo oderwana od wartości, które przynoszą. Ponadto, dobrze by było żeby państwo – skoro bierze na siebie ryzyko dużej części badań i to tych najbardziej ryzykownych – miało coś do powiedzenia. Dziś jest natomiast tylko pokornym klientem. W przeciwnym razie będzie to zwyczajne przechwytywanie wartości przez firmy farmaceutyczne.
- Trzeba pamiętać, że istnieje też ryzyko w drugą stronę. Gdy ktoś spojrzy jaki jest koszt wytworzenia jednej tabletki i na tej podstawie będzie chciał określać cenę, zapominając o kosztach wytworzenia pierwszej tabletki.
Do poczytania
Ten odcinek powstał na motywach książki Mariany Mazzucato – “Wartość wszystkiego”.
Posłuchaj i zostań na dłużej
Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach:
Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube.
Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.
Koniecznie zapisz się też na newsletter, żeby być na bieżąco z kolejnymi odcinkami!
Artykuł WNP 054 – Przechwytywanie wartości pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.